बंद कोळसा खाणीतून बेकायदेशीर कोळसा उपसा; युवकांची टोळी सक्रिय..!

बंद कोळसा खाणीतून बेकायदेशीर कोळसा उपसा; युवकांची टोळी सक्रिय..!

शासनाच्या महसुलाला मोठा फटका, अपघाताचा गंभीर धोका

भद्रावती : न्यूज डेस्क 

भद्रावती तालुक्यातील ढोरवासा तेलवासा परिसरातील अधिकृतरित्या बंद असलेल्या कोळसा खाणीतून बेकायदेशीररीत्या कोळसा उपसा सुरू असल्याचा गंभीर प्रकार उघडकीस आला आहे. चंद्रपूर जिल्ह्यातील ही ओपनकास्ट कोळसा खाण पूर्वी Western Coalfields Limited (WCL) अंतर्गत कार्यरत होती. मात्र सदर खाण बंद झाल्यानंतरही येथे चोरट्या मार्गाने कोळसा काढून त्याची बेकायदेशीर विक्री केली जात असल्याने शासनाच्या महसुलाचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान होत असल्याची बाब समोर आली आहे.

स्थानिक सूत्रांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, मोहबाळा, विंजासन, गौराळा, विंजासन,  डोलारा, हनुमाननगर व ईतर परिसरातील काही युवक रात्रीच्या वेळी दुचाकी वाहनांच्या सहाय्याने बंद खाणीत प्रवेश करतात. खाणीतून काढलेला कोळसा पोत्यांमध्ये भरून अथवा वाहनांवर लपवून बाहेर नेला जात असून, त्याची बेकायदेशीर विक्री परिसरात होत असल्याची चर्चा आहे. हा प्रकार नियोजनबद्ध आणि संघटित स्वरूपात सुरू असल्याचा संशय व्यक्त केला जात आहे.

बंद अवस्थेतील कोळसा खाणीत अशा प्रकारे उत्खनन केल्यामुळे केवळ आर्थिक नुकसानच होत नाही, तर खाण परिसरातील अस्थिर भूपृष्ठामुळे मोठ्या अपघाताचा धोका निर्माण होतो. संबंधित खाण आधीच धोकादायक अवस्थेत असून, अचानक भूस्खलन, खड्डे कोसळणे तसेच विषारी वायूंच्या उपस्थितीचा धोका नाकारता येत नाही. अशा परिस्थितीत रात्रीच्या अंधारात उत्खनन करणे म्हणजे थेट जीवितास धोका निर्माण करण्यासारखे असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.

या प्रकारामुळे परिसरातील नागरिकांमध्ये तीव्र नाराजी व्यक्त होत आहे. “बंद खाणीत प्रवेश करणे अत्यंत धोकादायक असून, यामुळे संपूर्ण परिसर असुरक्षित होत आहे. प्रशासन व पोलिसांनी तातडीने कठोर कारवाई करावी,” अशी मागणी नागरिकांकडून करण्यात येत आहे. मोहबाळा परिसरातील एका ज्येष्ठ नागरिकाने सांगितले की, “बेरोजगारीमुळे काही युवक चुकीच्या मार्गाला लागले असतील; मात्र यामुळे शासनाचे नुकसान होतेच, शिवाय त्यांच्या स्वतःच्या जीवाला देखील मोठा धोका निर्माण होतो.”

या प्रकरणी स्थानिक नागरिकांनी पोलिसांकडे लेखी तक्रारी सादर केल्या असून, बंद खाणीभोवती नियमित पेट्रोलिंग वाढवणे, सीसीटीव्ही यंत्रणा बसवणे तसेच कडेकोट सुरक्षा व्यवस्था उभारण्याची मागणी जोर धरू लागली आहे.

दरम्यान, चंद्रपूर जिल्हा हा कोळसा खाणींसाठी ओळखला जाणारा भाग आहे. बल्लारपूर, वरोरा, चांदा परिसरात मोठ्या प्रमाणावर कोळसा उत्खनन सुरू असताना, तेलवासा परिसरातील खाण बंद झाल्याने स्थानिक रोजगाराच्या संधी कमी झाल्या आहेत. त्याचा परिणाम म्हणून काही युवक बेकायदेशीर कोळसा उपसाकडे वळत असल्याचे चित्र दिसून येत असून, यामुळे शासनाच्या खाण नियमन, सुरक्षा व पुनर्वसन धोरणांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत आहे.

या प्रकरणावर अद्याप प्रशासनाकडून अधिकृत प्रतिक्रिया देण्यात आलेली नसली, तरी स्थानिक पोलिसांनी प्राथमिक तपास सुरू केल्याची माहिती सूत्रांकडून मिळाली आहे. सखोल चौकशी झाल्यास संबंधितांवर कायदेशीर कारवाई होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

दरम्यान, नागरिकांनी संशयास्पद हालचाली आढळल्यास तात्काळ पोलिसांना माहिती द्यावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे. या घटनेमुळे भद्रावती परिसरातील बंद कोळसा खाणींच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला असून, प्रशासन यावर किती गांभीर्याने दखल घेते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.