एबी फॉर्म म्हणजे काय? उमेदवारांच्या बंडखोरीमागचं खरे कारण समजून घ्या..!

एबी फॉर्म म्हणजे काय? उमेदवारांच्या बंडखोरीमागचं खरे कारण समजून घ्या..

चंद्रपूर न्यूज डेस्क..:-
महानगरपालिका निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर राजकीय पक्षांच्या उमेदवार निवडी प्रक्रियेत ‘एबी फॉर्म’ हा शब्द सातत्याने चर्चेत येत आहे.
वृत्तपत्रे आणि सोशल मीडियावर अनेकदा “एबी फॉर्म नाकारल्याने उमेदवाराने बंडखोरी केली” अशा बातम्या वाचायला मिळतात. पण नेमका एबी फॉर्म म्हणजे काय आणि त्याचं महत्त्व काय, हे अनेक मतदारांना आणि इच्छुक उमेदवारांनाही स्पष्टपणे माहीत नसतं.
सरळ शब्दांत सांगायचं झाल्यास, एबी फॉर्म म्हणजे राजकीय पक्षाकडून उमेदवाराला दिला जाणारा अधिकृत उमेदवारीचा दस्तऐवज. हा दस्तऐवज निवडणूक आयोगाकडे सादर केला जातो.
एबी फॉर्मसह अर्ज करणारा उमेदवारच त्या पक्षाचा अधिकृत उमेदवार मानला जातो आणि त्यालाच पक्षाचं निवडणूक चिन्ह मिळतं. याशिवायचा कोणताही उमेदवार पक्षाचा अधिकृत प्रतिनिधी म्हणून निवडणूक लढवू शकत नाही.
एबी फॉर्मचे दोन भाग: ए फॉर्म आणि बी फॉर्म
एबी फॉर्म हे एकच एकत्रित दस्तऐवज वाटत असलं तरी त्यात ए फॉर्म आणि .बी फॉर्म असे दोन स्वतंत्र भाग असतात. हे दोन्ही फॉर्म एकत्र सादर करणे बंधनकारक असते, अन्यथा उमेदवारी अर्ज नामंजूर होऊ शकतो.
ए फॉर्म: पक्षाची अधिकृत मान्यता
ए फॉर्म हा मान्यता प्राप्त राजकीय पक्षाकडून संबंधित निवडणूक अधिकाऱ्यांना दिलेला अधिकृत पत्र असतो.
यामध्ये पक्षाचा शिक्का आणि अधिकृत पदाधिकाऱ्यांची सही (अध्यक्ष किंवा सचिव) असते.
यात स्पष्टपणे नमूद केलं जातं की कोणत्या उमेदवाराला पक्षाची अधिकृत उमेदवारी देण्यात आली आहे. हा फॉर्म पक्षाची मान्यता आणि चिन्ह यांची खात्री देणारा प्राथमिक दस्तावेज आहे.
बी फॉर्म: पर्यायी उमेदवाराची शिफारस
बी फॉर्म हा संबंधित मतदारसंघाच्या निवडणूक निर्णय अधिकाऱ्यांना पाठवण्यात येतो.
यात पक्षाचा अधिकृत उमेदवार कोण आहे.
आणि त्याला पक्षाचं चिन्ह देण्यात यावं, अशी शिफारस असते.
विशेष बाब ही की, काही तांत्रिक कारणांमुळे ए फॉर्ममध्ये अडचण आल्यास (जसे अर्जाची छाननीदरम्यान त्रुटी किंवा उमेदवाराची उमेदवारी मागे घेणं), **पर्यायी उमेदवाराची नोंद बी फॉर्ममध्ये केली जाते.
.यात प्रथम पसंतीचा उमेदवार आणि दुसरा पर्यायी उमेदवार यांची नावं असतात.
एबी फॉर्मचं निवडणूक प्रक्रियेतलं महत्त्व
राजकीय विश्लेषकांच्या मते, एबी फॉर्म ही प्रक्रिया पक्ष आणि उमेदवार दोघांसाठीही अत्यंत महत्त्वाची आणि सुरक्षितता देणारी आहे.
उमेदवारी अर्जाच्या छाननीदरम्यान काही तांत्रिक त्रुटी आल्यास(जसे अपूर्ण कागदपत्रं किंवा प्रतiedenis), पक्षाला बी फॉर्मच्या आधारे पर्यायी उमेदवार अधिकृतपणे निवडणूक रिंगणात उतरवता येतो. यामुळे पक्षाचं चिन्ह आणि उमेदवारी गमावण्याचा धोका टळतो.
चंद्रपूर महानगरपालिका निवडणुकीतही असंच घडतंय. अनेक इच्छुक उमेदवारांना एबी फॉर्म नाकारला गेल्याने नाराजी व्यक्त होतेय. काही बंडखोरी करून अपक्ष किंवा इतर पक्षातून निवडणूक लढवण्याचा निर्णय घेतायत. यामुळे एबी फॉर्म हा निवडणूक प्रक्रियेतील कणा मानला जातो. तोच पक्षाच्या अधिकृत उमेदवाराची ओळख निश्चित करणारा महत्त्वाचा घटक ठरतो.

उदाहरणार्थ, जर अधिकृत उमेदवाराचा अर्ज बाद झाला तर बी फॉर्ममधील पर्यायी उमेदवार तात्काळ रिंगणात येतो. राज्यसभा किंवा विधानपरिषद निवडणुकीत हे एए आणि बीबी फॉर्म म्हणून ओळखलं जातं, पण तत्त्व एकच.
चंद्रपूर निवडणुकीत एबी फॉर्मची वादग्रस्त भूमिका
चंद्रपूरसारख्या शहरात. महानगरपालिका निवडणूक जवळ येताच राजकीय पक्षांत तिकीट वाटपावरून अंतर्गत भांडणं भडकलीत. “आमचा उमेदवार तुमचा, तुमचा आम्हाला” असा करार होत असताना एबी फॉर्म चं वाटप ठराविक नेत्यांच्या हाती असल्याने अनेक नेते नाराज. हे फॉर्म मिळाल्याशिवाय पक्षाचं चिन्ह मिळत नाही, म्हणूनच बंडखोरीचं प्रमाण वाढतंय.
निवडणूक आयोगाच्या नियमांनुसार, एबी फॉर्मशिवाय उमेदवारी अवैध ठरते. त्यामुळे उमेदवारांनी कागदपत्रांची काळजी घ्यावी आणि पक्ष नेतृत्वाशी संवाद साधावा, असा सल्ला तज्ज्ञ देतात. ही प्रक्रिया लोकशाहीची पायाभूत गोष्ट असून, मतदारांना योग्य उमेदवार मिळवण्यासाठी महत्त्वाची आहे.
एबी फॉर्म समजून घेतल्यास निवडणूक प्रक्रिया अधिक पारदर्शक होईल आणि बंडखोरीचे खरे कारण समोर येईल. चंद्रपूर निवडणूक आता रंगणार, हे पाहण्यास उत्सुकता!